Kadınlarda kısırlık (infertilite) araştırmalarının en önemli aşamalarından biri rahim filmi, tıbbi adıyla histerosalpingografi (HSG) rahim içi boşluğunun ve fallop tüplerinin açıklığının röntgen cihazı yardımıyla görüntülenmesi işlemidir. Tüp bebek tedavisi düşünen ya da doğal yolla bebek sahibi olmak isteyen kadınlarda, rahim ve tüplerin sağlıklı olup olmadığını anlamanın en güvenilir yollarından biridir. İşlem sırasında rahim içine özel bir sıvı (opak madde) verilir. Bu sıvı X-ışınlarında görünür hale gelir ve rahmin şekli, tüplerin açık ya da kapalı olup olmadığı, rahim içinde perde, polip veya yapışıklık olup olmadığı net bir şekilde görülebilir. Bu nedenle rahim filmi, hem doğal yolla gebelik planlayan çiftlerde hem de tüp bebek tedavisi öncesinde vazgeçilmez bir testtir.
Kadın doğum ve infertilite alanında rahim filmi tüplerin açık olup olmadığını görmek, embriyo transferi yapılmadan önce rahim içinde yapısal bir sorun olup olmadığını değerlendirmek, tekrarlayan düşüklerde rahim içi perde (septum) veya yapışıklıkların incelenmesi, adet düzensizliklerinde rahim içinde polip veya miyom gibi kitleler olup olmadığının araştırılması, geçirilmiş enfeksiyon veya ameliyat sonrası tüplerin zarar görüp görmediğini kontrol etmek için yapılabilir.
HSG, özel donanımlı bir röntgen odasında, kadın doğum uzmanı ve radyoloji ekibi tarafından yapılır. İşlem genellikle adetin bitiminden sonraki 7-10 gün içinde yapılır, öncesinde idrar torbasının boş olması istenir ve enfeksiyon riskine karşı bazen antibiyotik başlanabilir. Görüntüleme yapılacağı gün jinekolojik muayenede olduğu gibi rahim ağzı görünür hale getirilerek rahim ağzından ince bir kateter (tüp) ile opak sıvı verilmek üzere rahim içine giriş yapılır. Özel sıvı rahim boşluğuna ve tüplere doğru ilerler ve bu esnada röntgen cihazı ardışık görüntüler alır. Rahmin iç boşluğu, tüplerin açıklığı ve sıvının karın boşluğuna geçip geçmediği gözlenir. Görüntüleme sonrası kateter çıkarılır, hasta kısa bir süre dinlenir ve ardından taburcu edilir.
Rahim filmi sırasında rahim içine sıvı verilmesi, adet sancısına benzer bir kramp oluşturabilir. Ağrı kişiden kişiye değişmekle birlikte bazı kadınlar hafif bir baskı hissederken, bazıları daha yoğun ağrı tarif edebilir. İşlemden önce basit bir ağrı kesici almak, süreci daha rahat geçirmenizi sağlar.
Rahim filmi sonrasında hafif kasık ağrısı, lekelenme şeklinde kanama ve birkaç gün süren hafif akıntı görülebilir.Ancak aşırı kanama, ateş, kötü kokulu akıntı olursa mutlaka doktora başvurulmalıdır. Çekim sonrasında 1-2 gün cinsel ilişkiye ara verilmelidir, ağrı varlığında basit ağrı kesiciler kullanılabilir.
Rahim filmi esnasında uygulanan opak madde, tüplerin içindeki küçük tıkaçları açabilir veya rahim içi yapışıklıkların bir kısmı işlem sırasında açılabilir. Bu nedenle gebelik şansında artma gözlenebilir. Bazı kadınlar rahim filmi sonrası ilk aylarda doğal yolla hamile kalabilir ancak bu her hasta için geçerli değildir.
HSG sayesinde tüplerin açıklığı rahim içi boşluğunda perde, polip veya yapışıklık olup olmadığı, rahim şekil bozukluğu (çift rahim, kalp rahim vb.) değerelendirilebilir ve tedavi sürecinin şekillendirilmesini sağlar.
Gebelik şüphesi varsa, aktif pelvik enfeksiyon varsa, şiddetli vajinal kanama mevcutsa rahim filmi çekilmez.
Nadiren de olsa özellikle tüpler kapalıysa enfeksiyon, rahim içinde yapışıklık, opak maddeye karşı alerjik reaksiyon gibi durumlar görülebilir. Ancak işlem deneyimli ellerde son derece güvenlidir.
Tüp bebek tedavisi sürecinde transfer öncesi rahim içi boşluğun sağlıklı olduğundan emin olmak, tüplerin kapalı olup olmadığını görmek (hidrosalpenks tüplerin alınmasını gerektirebilir) ve tekrarlayan düşüklerde yapısal sorunları tespit etmek amacıyla rahim filmi çekilebilir.
HSG, rahim içi boşluğunu ve tüplerin açık olup olmadığını değerlendirmek için röntgen altında yapılan görüntüleme işlemidir. Rahim içi yapı, polip, miyom, yapışıklık gibi gebeliğe engel olabilecek durumların tespiti ile tüplerin açıklığı bu yöntemle görülür.
İşlem genellikle dayanılabilir düzeyde kısa süreli adet sancısına benzer bir ağrı hissi oluşturabilir. Çok hafif rahatsızlık yaşayanlar da vardır, daha belirgin kramp yaşayanlar da olabilir. İşlem birkaç dakika sürdüğü için ağrı kısa sürelidir. Gerekli durumlarda doktor ağrı kesici önerir.
Genellikle adet bitiminden sonraki ilk hafta (anne adayının adetinin 6.–12. günleri arası) yapılır. Bu dönem hem rahim içinin en net görüntülendiği hem de gebelik ihtimalinin olmadığı güvenli dönemdir.
Evet, bazı kadında tüplerin içindeki sıvı veya mukus tıkaçlarının açılmasıyla HSG sonrası gebelik oranları belirgin olarak artabilir. Özellikle kontrast maddenin tüplerden geçmesi küçük tıkanıklıkları açabilir ve sonraki aylarda gebelik şansını yükseltebilir.
Hemen telefonla arayarak, WhatsApp üzerinden yazarak veya online randevu formumuzu doldurarak ilk görüşmenizi planlayabilirsiniz. Tedavi sürecinde size adım adım rehberlik ederek en doğru zamanda en etkili tedaviyi almanızı sağlıyoruz.
©2025. Izmir Tınaztepe Tüp Bebek Merkezi - Tüm hakları saklıdır. Made by Rididom
Randevu Al
